روند ها، ریسک ها و استراتژی های صنعت بانکداری ایران ۱۴۰۰

گزارش حاضر با توجه شرایط عمومی حاکم بر صنعت بانکداری تهیه شده است و شامل روندها، استراتژی ها، راهبردها و راهکار های عام می باشند.

داده های این گزارش در سال ۱۴۰۰ معتبر می باشد. دربهترین حالت با فرض عدم شکل گیری بحران های جهانی، افق زمانی این گزارش تا 5 سال می تواند معتبر باشد.

اقتصاد جهان در سال ۲۰۲۰ شرایط ویژه ای را تجربه کرد بگونه ای که اقتصاد اکثر کشور های دنیا، با رشد منفی اقتصادی کم سابقه ای مواجه شد. اپیدمی کووید ۱۹ بهمراه تحریم ها، اقتصاد ایران بطور عام و صنعت بانکداری بطور خاص را در شرایط ویژه ای قرار داده است. اپیدمی علاوه بر آنکه موجب ابتلای تعداد زیادی از پرسنل شبکه بانکی کشور به ویروس کرونا و فوت برخی از آنان گردید دامنه و گستره انتظارات از نظام بانکی را دستخوش تغییرات اساسی کرد. اکنون دولت و شهروندان، از شبکه بانکی کشور انتظار دارند جهت بهبود شرایط اقتصادی کشور، به طرق مختلف به کسب و کارهای آسیب دیده از کرونا کمک نماید. از آنجا که بخش اعظم تامین مالی در کشور توسط نظام بانکی صورت می گیرد، شکل گیری چنین انتظاری دور از واقعیت نیست. این مهم تنها از طریق نوآوری در فناوری های بانکی امکان پذیر خواهد شد.

در گزارش حاضر سعی شده است ضمن مرور اقدامات و ابتکارات نظام بانکی کشور در عصر کرونا، روندها، ریسک ها و استراتژی های فراروی صنعت بانکداری در جهان و ایران بررسی گردد.

 

بخش اول : روند های جهانی صنعت بانکداری

  • مشارکت دیجیتال مشتری engagement customer digital و ارائه خدمات کاملا شخصی شده
  • طراحی ساختار جدید برای کنترل ریسک و تقویت چارچوب های ریسک، شفافیت بیشتر و بهبود استانداردهای گزارش دهی
  • استفاده از فناوری بلاکچین برای کارآمدتر ساختن تجارت فرامرزی
  • پرداخت های زمان واقعی time real ، محرک مدیریت نقدینگی خواهد بود
  • ارتقا خدمات ابری با هدف ارتقا کارآیی عملیاتی و توانایی نسبت به مقیاس
  • توجه بیشتر به مسئولیت اجتماعی دولت ها، بانک های مرکزی و بانک های عامل در قبال جامعه
  • توسعه راهکارهای دیجیتالیsolutions digital در نظام بانکداری جدید neo banking system
  • ظهور تکنو وژی های نوین جهت ارتقاء امنیت سایبری
  • ظهور رگوالتور دیجیتال
  • رواج اپلیکیشن های بانکداری
  • تحول مستمر دیجیتالی
  • افزایش نقش هوش مصنوعی و رباتیک
  • ظهور شرکت های فین تک
  • باز اندیشی در خصوص مفهوم پول
  • ظهور مدل های کار هیبریدی
  • تغییر رفتار مشتریان
  • حذف اسکناس و پول نقد
  • شکل گیری اقتصاد بدون پول نقد cashless economy
  • ظهور تامین مالی باز open finance
  • توجه بیش از پیش به بانکداری کسب و کارهای کوچک و متوسط SME banking
  • ساختار و سازمان متمرکز بر مشتری
  • گسترش تحول دیجیتال
  • خلق فرهنگ سازمانی مبتنی بر تجربه culture based-experience
  • وضع شاخص های کلیدی عملکرد برگرفته از تجربه KPIs driven-experience
  • همکاری تیمی با شرکت های فین تک و شرکت های عرضه کننده فناوری

 

 

 

بخش دوم : ضرورت تغییر استراتییک در صنعت بانکداری

۱-فناوری های تحول آفرین

محاسبات ابری، تحلیل داده های بزرگ، فناوری های شناختی و هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، اتوماسیون فرآیند روباتیک، بلاک چین و فناوری، محاسبات کوانتومی و بانکداری باز

۲-ورود بازیگران جدید به صنعت بانکداری

بانک های رقابتی کوچک، شرکت های بزرگ حوزه فناوری اطلاعات، موسسات غیربانکی پرداخت، فین تک ها و کسب وکارهای نوظهور، پلتفرم های واسطه گری اعتباری ، پلتفرم های واسطه گری اعتباری

۳-بانکداری آینده

بانک های کاملادیجیتال و مبتنی بر پلتفرم،برخوردار از بازار گسترده و بدون مرز، ساختار و سازمان متمرکز بر مشتری و دارای محصولات هم تراز، دارای فرهنگی با ویژه گی های: اقدام سریع، ریسک پذیر و شرکای ذی نفوذ(پلتفرم باز)

۴-تغییر مدل کسب و کار در صنعت بانکداری

سودآوری اندک کسب وکار فعلی بانک ها، تغییر در نیاز مشتریان و ناکافی بودن خدمات فعلی بانک ها، نامناسب بودن مدل های درآمدی محصولات فعلی بانک ها، فشار بازار و فناوری، بهینه سازی ساختار و فرایند ها، تفکیک کسب و کارها در صنعت بانکداری، حرکت از محصول گرایی به مشتری گرایی

۵-فرصت های پاندمی

 افزایش اعتماد جامعه به خدمات الکترونیک بانکی، سرعت گرفتن بانکداری الکترونیک/آنلاین؛ توسعه بانکداری دیجیتال، رشد کسب و کارهای دیجیتال و مبتنی بر اینترنت، فراگیر شدن امضای دیجیتال، کاهش تعداد شعب بانکی متاثر ازکرونا دربلند مدت و به تبع آن، کاهش تعداد نیروی انسانی و هزینه ها، کاهش ریسک عملیاتی ناشی از حرکت به سمت بانکداری الکترونیکی، شکل گیری همکاری بین بانک ها و استارت آپ های حوزه فناوری های مالی، حرکت در جهت دریافت کارمزد واقعی خدمات، توسعه زیرساخت های لازم برای صحت سنجی مشخصات کامل افراد و کسب و کارها

 

 

بخش سوم : تاملات استراتژیک

پیش بینی می شود شرکت های ارائه دهنده خدمات مالی تا پایان سال 2021 ، 500 میلیارد دلار روی فناوری ابری هزینه نمایند. بانک چارترد استاندارد bank chartered standardاعلام کرده است که قصد دارد با کمک مایکروسافت، به اولین بانک ابری جهان تبدیل شود. این بدان معناست که کلیه سیستم های اصلی بانکداری این بانک تا سال 2025 ،صد درصد ابری خواهد بود.

امروزه، شایع ترین روند موجود در صنعت خدمات مالی، تغییر به سمت دیجیتالی شدن، خصوصا بانکداری آنلاین و مبتنی بر موبایل است. این تحول دیجیتال، منجر به افزایش رقابت از سوی استارت آپ های مبتنی بر فناوری و تقویت و تثبیت استارت آپ ها و بانک های کوچکتر شده است.

تا سال 2030 ،بانک ها نامرئیinvisible  خواهند شد. بانک های پیشرو با بهره مندی از فناوری های به روز و شناخت عمیق تر مشتری، خدمات مالی متناسب با نیازهای مشتری را در لحظه ارائه خواهند کرد.

سرمایه بانک ها در دهه اخیر بطور گسترده ای به جای طراحی تجارب جدید برای مشتری، صرف تبعیت از قواعدcompliance ، مدیریت ریسک و ارزیابی استرسtesting stress  می شد.  در سال های آینده بانک ها باید بر نوآوری در تجربه مشتری متمرکز شوند. این موضوع درخصوص بانک های تجاری و بانکداری خرد، هر دو صادق است.

پیش بینی می شود بانک ها تا سال 2023 ،447 میلیارد دلار از محل بکارگیری هوش مصنوعی در امور مختلف بانکی صرفه جویی نمایند. بهره گیری از هوش مصنوعی فقط محدود به بانکداری خرد نمی شود بلکه سایر اشکال بانکی و خدمات مالی را نیز در بر می گیرد. بیش از 80%بانک ها از منافع با قوه هوش مصنوعی و یادگیری ماشین آگاهند. 75 %از بانک های دارای سرمایه بیش از 100 میلیارد دلار اکنون دارای استراتژی هایی برای هوش مصنوعی هستند. این مقدار در بانک های دارای سرمایه کمتر از 100 میلیارد دلار برابر 46 %است.